Problematyka następstwa uprawnień i obowiązków wynikających z decyzji o udzieleniu koncesji, licencji, zezwolenia w kontekście sprzedaży przedsiębiorstwa

W ustawie o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U. 2002 nr 144 poz. 1204) przewidziano trzy grupy usług uzasadniających wyłączenie odpowiedzialności usługodawcy, a mianowicie:
mere conduit, caching i hosting.
Pierwsza spośród wymienionych usług, określana często mianem zwykłego przesyłu danych
mere conduit (art. 12 ustawy), obejmuje dwojakiego rodzaju czynności. Ich istota sprowadza się do zapewnienia transmisji danych (transmission in a communication network) bądź też dostępu do sieci (provision of access to a communication network). W polskiej ustawie nie przewidziano wyraźnie drugiej ze wskazanych postaci mere conduit.
Caching (art. 13 ustawy) jest to usługa automatycznego i krótkotrwałego pośredniego przechowywania danych w celu przyspieszenia ponownego dostępu do nich (P. Podrecki, Podział i rodzaje umów w Internecie…, s. 52). W ten sposób dane pozyskane z odległego serwera i zapisane na pewien czas na bliższym serwerze mogły być wykorzystane bez potrzeby ponownego pozyskiwania ich z dalszego serwera. Lokalne serwery, na których zapisywane są te dane, nazywane są proxy serwer. Przesyłają one zwykle dane między serwerem sieci wewnętrznej i zewnętrznej, kontrolując jednocześnie dostęp danych do sieci wewnętrznej z sieci zewnętrznej, na przykład z Internetu.
Z kolei usługa
hostingu (art.14 ustawy) oznacza udostępnianie pamięci podłączonych do sieci serwerów (tzw. host serwerów) w celu przechowywania różnego rodzaju danych, w szczególności składających się na strony internetowe (P. Podrecki, Podział i rodzaje umów w Internecie…). Dane te pochodzą nie od podmiotu świadczącego usługi hostingowe, lecz od podmiotu trzeciego – usługobiorcy. Można wyróżnić dwa rodzaje hostingu: utrzymywanie materiałów dostarczonych przez usługodawcę (na przykład utrzymywanie witryny internetowej) oraz utrzymywanie materiałów dostarczonych przez wielu usługodawców (na przykład materiały z grup dyskusyjnych).
Poniżej omówione zostaną zasady wyłączenia odpowiedzialności podmiotu świadczącego usługę hostingu (Usługodawcy).
Odróżnić przy tym należy odpowiedzialność względem usługobiorcy (tj. podmiotu, który dla przykładu korzysta z forum internetowego w celu rozpowszechniania nieprawdziwych informacji) od odpowiedzialności względem podmiotu, któremu bezprawnym działaniem usługobiorcy została wyrządzona szkoda.
Usługodawca w celu zwolnienia się z odpowiedzialności względem podmiotu, któremu bezprawnym działaniem usługobiorcy została wyrządzona szkoda, musi uniemożliwić dostęp do danych usługobiorcy.(art.14 ust.1 ustawy)
Z kolei w celu zwolnienia się od odpowiedzialności względem usługobiorcy za uniemożliwienie dostępu do jego danych o charakterze bezprawnym usługodawca musi otrzymać urzędowe zawiadomienie i nie musi o fakcie zablokowania dostępu powiadamiać usługobiorcy.(art.14 ust.2)
Usługodawca musi jednak powiadomić usługobiorcę gdy bezprawne działanie usługobiorcy jest jedynie uprawdopodobnione „wiarygodną wiadomością”(art.14 ust.3).
Warto zaznaczyć, że wyłączenie odpowiedzialności na zasadach określonych powyżej nie jest zależne od zachowania aktów szczególnej staranności ze strony usługodawców, w szczególności polegających na kontrolowaniu przekazywanych, przechowywanych lub udostępnianych przez niego danych, których dotyczy wyłączenie. Usługi świadczone przez te podmioty obejmują najczęściej tak wielkie ilości przekazywanych treści, że ich kontrola i analiza pod kątem zgodności z prawem byłaby bardzo utrudniona. W obrębie żadnej z usług nie ma wymogu sprawdzania zawartości informacji ani aktywnego doszukiwania się w pewnych faktach lub okolicznościach wskazówek, które mogłyby świadczyć o naruszeniu prawa. Tak też orzekł Sąd Apelacyjny we Wrocławiu: ”Nie można się zgodzić z oceną, że standard zachowania, profesjonalizm, wymaga by administrator na bieżąco filtrował i usuwał wypowiedzi naruszające prawo lub mogące naruszać prawo w obiektywnym przekonaniu, bez uprzedniego o tym fakcie zawiadomienia. Stawianie pozwanemu takich wymogów byłoby sprzeczne z przepisami art. 14 i 15 w zw. z art. 12 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną.”
Tym samym do przyjęcia odpowiedzialności z tytułu hostingu nie wystarczy wykazanie, iż usługodawca mógł się dowiedzieć o bezprawnym charakterze treści (na przykład przez oczywiście bezprawny charakter treści umieszczanych na stronie internetowej).
Niezbędne jest wykazanie, że usługodawca wiedział o bezprawnych treściach umieszczanych w sieci.
W celu uniknięcia odpowiedzialności, o której mowa powyżej warto sporządzić regulamin usług (w tym np. forum internetowego), zgodnie z art. 8 ustawy, który precyzuje (ust. 3), że regulamin musi zawierać zakaz dostarczania treści o charakterze bezprawnym. W tym zakresie można umieścić informację na zasadzie art. 14 ust. 2 i 3 o braku odpowiedzialności usługodawcy względem usługobiorcy za uniemożliwienie dostępu do danych o charakterze bezprawnym ze skutkiem powiadomienia, o którym mowa w art.14 ust.3 ustawy.
Umieszczenie na portalu internetowym (forum) zastrzeżenia, że usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy nie powoduje jego zwolnienia od odpowiedzialności za treść wpisów, które mogą mieć charakter bezprawny, skutecznie można zwolnić się od odpowiedzialności wyłącznie na zasadach art. 14 ustawy, tj. przez usunięcie wpisu. Nawiązując do powołanego wyżej orzeczenia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu należy podkreślić, że treści mogące mieć charakter bezprawny powinny być usuwane niezwłocznie.